Od czego zacząć projekt badania empirycznego?

Projekt badania empirycznego zaczynamy od studiów literaturowych, mających na celu uzasadnienie problemu i hipotez naszego badania (co to jest uzasadnienie problemu badawczego, znajdziecie m.in. w Sutton, Robert I; Staw, Barry M,, What theory is not. Administrative Science Quarterly; Sep 1995; 40, 3; pg. 371 oraz R. Kłeczek: Marketing i wartość. UE Wrocław 2012 w-g indeksu rzeczowego (s. 260): problem badawczy i jego uzasadnienie, hipotezy i ich uzasadnienia). Dobry projekt badania empirycznego ma uzasadniony problem badawczy, zły projekt nie ma uzasadnienia problemu badawczego, chociaż ma studia literaturowe. Uzasadnienie problemu badawczego, to zależność między tym problemem a wynikami wcześniejszych jego badań. Brak uzasadnienia problemu badawczego w projekcie można poznać po tym, ze w studiach literaturowych uwzględnionych w projekcie nie znajdziemy wyników wcześniejszych badań problemu a znajdziemy tylko: (1) definicje pojęć i (2) wzmianki, że jakie badania miały miejsce bez podania ich wyników.

Literaturę, w której możemy znaleźć uzasadnienie naszego problemu w badaniu empirycznym znajdziemy w bazach artykułów naukowych, np. EBSCO lub Emerald (tabela 1), do których powinniście mieć dostęp przez biblioteki uczelniane.

 

Tabela 1. Bazy z artykułami naukowymi, które powinny być dostępne w bibliotekach waszych uczelni.

pierwszy

 

 

Ponieważ, do sformułowania i uzasadnienia własnego problemu badawczego i hipotez szukamy artykułów przedstawiających badania empiryczne (tzn. takie, w których autorzy sprawdzają hipotezy) , wyszukiwanie zaczynamy od wpisania: (1) słowa „hypothesis” (bo szukamy w literaturze w języku angielskim) w polu „cały tekst/all text”, (2) słowa, z którym może być związany nasz przyszły problem, np. „brand” (tabela 2). W wyniku dostajemy 7089 takich tekstów. Dużo studiowania? Tak, ale jest kilka plusów: (1) wiemy, że nt. badań empirycznych dotyczących problemów zawierających słowo „brand” napisano dotąd dużo tekstów (żeby zmniejszyć tę liczbę, możemy dodatkowo ustawić sobie wyszukiwanie tekstów z ostatnich 5 lat i od nich zacząć studiowanie, potem wcześniejsze 5 lat), na razie jeszcze nie wiemy, jakie to problemy (2) to są teksty dobrej jakości (bo zawierają standardowe elementy: problem i hipotezy wraz z uzasadnieniem, metodę, wyniki, implikacje menedżerskie oraz ograniczenia badania i wskazówki dla przyszłych badaczy problemu), (3) wśród nich są teksty klasyków naszego przyszłego problemu (na razie jeszcze nie wiemy, którzy to autorzy, ale warto trzymać się zasady: studiujemy najpierw teksty klasyków, potem innych autorów – studiowanie w odwrotnej kolejności może powodować naszą dezorientację co do sposobu formułowania problemów, metod ich badania oraz terminów metodologicznych takich jak np.: „hipotezy pomocnicze”) oraz (4) nie musimy chodzić do biblioteki i czytać innych pozycji literaturowych (5) nie czytamy podręczników, w których zwykle nie ma przedstawionych badan empirycznych, (6) zdajemy sobie sprawę z zasady: „problemów się nie wymyśla, problemy się studiuje, czytając historię ich badań”.

Tabela 2. Wyniki wyszukiwania dla: „hypothesis” w: „cały tekst” i kategoria którą chcę się zająć w mojej pracy (tutaj „brand” w: abstrakt).

drugi

 

Ilość pozycji literaturowych do uzasadnienia naszego przyszłego problemu i hipotez możemy zmniejszyć przez dopisanie kolejnego słowa w polu „abstract” np. „internet”. W wyniku dostajemy 187 takich tekstów (tabela 3).

 

Tabela 3. Wyniki wyszukiwania dla: „hypothesis” w: „cały tekst” i kategoria którą chcę się zająć w mojej pracy (tutaj „brand”,, „internet” w: abstrakt).

trzeci

 

 

Jeśli dopiszemy kolejne słowa w polu „abstract”, np. „mobile phone” i „Poland”, to ilość artykułów = 0 (tabela 4).

Co się stało? Zawęziliśmy dziedzinę badań (czyli „zakres jednostek badanych”, „context”) tak bardzo, że zablokowaliśmy sobie informację o sposobie (sposobach) formułowania problemu (problemów) „brand+internet+mobile phone”. Teraz grożą nam dwa niebezpieczeństwa: (1) próby formułowania problemu i hipotez bez czytania żadnego z w.w. tekstów lub w oparciu o czytanie innych tekstów (np. podręczników) oraz (2) fałszywe uzasadnienie takiego postępowania w postaci zapisu w projekcie badawczym „problem (który właśnie wymyśliłem bez studiowania) nie był jeszcze badany”. W rzeczywistości różne problemy związane z „brand” były badanie w 7089 artykułach, tylko my nie przeczytaliśmy żadnego z nich. Nie wiemy nawet, co to jest problem (wyjaśniam ten termin poniżej)

 

Tabela 4. Wyniki wyszukiwania dla: „hypothesis” w: „cały tekst” i kategoria którą chcę się zająć w mojej pracy (tutaj „brand”,, „internet”,  „mobile phone” i „Poland” w: abstrakt).

czwarty

 

Wracamy teraz do wyników wyszukiwania, w którym uzyskaliśmy jakieś artykuły. Otwieramy dowolny, uzyskany artykuł i sprawdzamy treść hipotez, abstraktu i tytułu pracy.

(1) Hipotezy. Widzimy (tabela 5) klasycznie sformułowane hipotez w wyjaśniającym badaniu empirycznym (wyjaśnianie jest najważniejszym zadaniem nauki, drugim zadanie jest opis a trzecim eksploracja, ale o tym napisze później). Charakterystyczna rzecz w konstrukcji tych hipotez, to sformułowanie „positive relationship bewteen…”. Te hipotezy dają nam wskazówkę dla konstrukcji hipotez w naszym badaniu wyjaśniającym. Im więcej tekstów przeczytamy, tym więcej będziemy wiedzieć o tym jak inni badacze poszczególnych problemów formułowali swoje hipotezy oraz jak my powinniśmy je skonstruować. Zobaczymy także, że sposób formułowania hipotez w badaniach wyjaśniających jest standardowy i unikniemy błędu polegającego na wymyślaniu konstrukcji hipotez. Ogólnie, hipoteza w badaniu wyjaśniającym, to zdanie twierdzące dotyczące zależności przyczyna->skutek, którego prawdziwość możemy sprawdzić (drugi typ hipotez, które których prawdziwość możemy sprawdzić, to hipotezy w badaniach opisowych – o typach hipotez napiszę w innym poście). W wyszukanym tekście, poszczególne hipotezy przedstawiają relacje między „metaphores” (ta kategoria jest obecna w każdej hipotezie) i różnymi następstwami ich obecności w reklamie (przedstawionymi w poszczególnych hipotezach). Uważajmy, żeby nie konstruować hipotez w formie zdań: (1) w trybie rozkazującym, np. „…powinny…” – sprawdzenie prawdziwości takich zdań nie jest możliwe (2) z użyciem słów „jest istotny” bo sprawdzenie prawdziwości takich zdań może nie być możliwe z powodu trudności w jednoznaczny ustaleniu, co to jest „istotny” (3) z użyciem słów „istotą…jest…” – badania empiryczne nie rozstrzygają takiego problemu. W wyszukanych tekstach znajdziecie hipotezy, ale nie znajdziecie słowa „teza” („thesis”) – tego słowa nie używa się w badaniach empirycznych.

 

Tabela 5. Hipotezy w artykule przedstawiającym wyjaśniające badanie empiryczne

piaty

(2) Abstrakt i tytuł pracy

Abstrakt to cała praca w skrócie. Powinna zawierać przynajmniej trzy elementy (tabela 6): (1) problem badania – tutaj w słowach „this study examines… influencing of outcomes …” (inne typowe zdanie przedstawiające problem to: „problem/goal of the article is to answer the question: how …influences …” (zdanie przedstawiające problem jest zwykle pierwszym zdaniem abstraktu – zdania poprzedzające zdanie „This study examines…” są zbędne, chyba że przedstawiają uzasadnienie problemu), (2) metodę wykorzystaną do rozstrzygnięcia problemu – tutaj metodą jest „experiment” (metoda naukowa w wyjaśniającym badaniu empirycznym to sposób sprawdzania prawdziwości hipotez – eksperyment jest standardową metodą naukową, natomiast np. SWOT nie jest metodą naukową, bo za jej pomocą nie można sprawdzić prawdziwości żadnej hipotezy w badaniu wyjaśniającym), (3) wynik badania, w słowach „…we find that….has significant influence on …” (wynikiem innych badań tego samego problemu badania może być także „„…we find that….has no significant influence on …”). W tym abstrakcje mamy jeszcze jeden standardowy element badania empirycznego, tj. „implications” (w innych tekstach znajdziecie „managerial implications”, czyli wskazówki dla praktyków na podstawie wyników badania).

Tytuł pracy przedstawia jej problem: (1) słowa „effects of” sygnalizują problem w badaniu wyjaśniającym czyli zależność „przyczyna(y)->skutek(skutki)” – w takich tytułach (i w hipotezach) w badaniach wyjaśniających możecie znaleć także słowa “influence” lub „relation”, (2) tytuł (tutaj: „effects of…”) powtarza ogólnie zależności przedstawione w hipotezach („relation”). Ta praca byłaby bardziej jasna, gdyby słowo opisujące zależności w hipotezach i zależność w tytule pracy było takie samo (np. influence”).

Jeśli przeczytamy więcej abstraktów, hipotez i tytułów z artykułów z naszej listy, będziemy wiedzieć: (1) jak są formułowane problemy i odpowiadające im hipotezy, (2) jakie metody są stosowane do sprawdzania hipotez (zobaczycie, że do rozstrzygania danego problemu naukowego stosuje się dwie-trzy metody, nie więcej) oraz (3) jakie są wyniki sprawdzania hipotez (a) jakie hipotezy uzyskały potwierdzenie a jakie nie, (b) czy dotychczasowe wyniki badań są spójne czy nie (w naukach ekonomicznych zwykle wyniki nie są spójne, tj. część badań potwierdza daną hipotezę a inne badania jej nie potwierdzają).

Jeśli przeczytamy całe teksty, dowiemy się jeszcze: (1) jak autorzy mierzyli wartości zmiennych przedstawionych w hipotezach, (2) jakie metody analizy danych stosowali – z mojego doświadczenia wiem, że najczęściej stosowane metody analizy danych, to analiza wariancji (ANOVA) i regresja, które możecie zrobić w excelu, (3) z jakich teorii wyprowadzali (dedukowali) swoje hipotezy, (4) jak przedstawiali (w sekcjach „limitations and future research”) to, co pozostaje do zbadania w związku z danym problemem (to możecie wykorzystać w projektowaniu własnego badania).(5) artykuły są napisane w-g powtarzalnego, prostego schematu, którego raczej nie znajdziecie w poradnikach pt. „metodologia prac doktorskich/naukowych” itp.

Tabela 6. Standardowe elementy abstraktu i standardowa konstrukcja tytułu w wyjaśniającym badaniu empirycznym.

szesc

Podsumowanie

Dzięki czytaniu/studiowaniu badań empirycznych możecie zobaczyć, w jaki sposób autorzy wcześniejszych badań łączyli problemy, hipotezy i ich uzasadnienia, metody badania i analizy danych i, tym samym, uniknąć niebezpieczeństw studiowania osobno teorii i metod badawczych z podręczników, bo w ten ostatni sposób trudniej zidentyfikować problem do własnego badania.

Jeśli chcecie przedstawić własne doświadczenia/trudności/sukcesy w związku z przygotowaniem: (1) uzasadnienia problemu badawczego i hipotez oraz (2) początkowych etapów prac nad projektem, wpisujcie je w formie komentarzy do tego postu.

 

Komentarze

2 myśli na temat “Od czego zacząć projekt badania empirycznego?”

  1. Najtrudniejszym etapem na początku dla ludzi pracujących jest znalezienie tematu, który nie zostanie posądzony o pracę ekspercką bez pierwiastka naukowego/badawczego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *